Các kiến thức cơ bản nhất về Ung thư phổi

Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong cao nhất ở nam giới trên toàn thế giới. Ở Việt Nam, ung thư phổi đứng hàng đầu và chiếm 20% trong tổng số hàng trăm loại ung thư. Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng – Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam có những chia sẻ về bệnh ung thư phổi qua chương trình “Bác sĩ gia đình” của Đài truyền hinh Đồng Nai.


Số lượng người tử vong vì ung thư phổi thuộc hàng cao nhất so với các bệnh khác. Tại thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ nam giới mắc ung thư là 39/1000 dân. Thêm vào đó, ung thư phổi có khuynh hướng diễn tiến nhanh, dễ di căn, ảnh hưởng trực tiếp đến hô hấp của người bệnh. Khi ở giai đoạn cuối, khả năng điều trị khỏi bệnh gần như không còn. Vì thế cần phát hiện bệnh càng sớm càng tốt để có thể điều trị ung thư trước khi đến giai đoạn khó cứu chữa.

Vì sao nam giới lại mắc ung thư phổi nhiều hơn so với nữ giới?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Câu trả lời dễ ợt, ai cũng biết hết. Đàn ông hút thuốc rất nhiều, nhất là đàn ông Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật, Thái Lan,… ai cũng thấy điều đó.

Phụ nữ hút ít hơn, nhưng tỉ lệ lại bằng 1/3 số người nam bị mắc. Nguyên nhân là do chồng hút, vợ hít, con ké. Mấy đứa nhỏ về sau nó cũng sẽ lãnh đủ. Là do khói thuốc lá.

Trên thế giới cũng vậy, ung thư của đàn ông nhiều nhất là ung thư phổi. Nguyên nhân cũng là do khói thuốc lá.

Vì sao nam giới lại mắc ung thư phổi nhiều hơn so với nữ giới? 1

Ung thư phổi

Rượu có phải là một trong những nguyên nhân gây ra ung thư phổi?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Cái này cũng không đúng lắm. Thuốc lá cộng với rượu sẽ nhân lên tỉ lệ mắc ung thư thôi, không có nghĩa nói uống rượu là tăng ung thư phổi. Nhưng thông thường ở xã hội, hễ uống thì hút, uống nhiều thì hút nhiều, hai cái đó nó kết hợp với nhau. Rượu có thể ảnh hưởng mạnh đến ung thư phổi, nhưng thuốc lá chính là nguyên nhân hàng đầu, “độc quyền” gây ra ung thư phổi.

Nguyên nhân khác gây ra ung thư phổi?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Khói thuốc lá gây ra 90% các loại ung thư phổi. Còn lại 10% là các nguyên nhân khác như các chất phát ra phóng xạ như radon, ô nhiễm từ môi trường khói bụi,… cũng góp một phần. Nhưng chỉ là nhỏ thôi. Ô nhiễm môi trường, cái đó có tác hại nhưng không bằng khói thuốc lá. Đám mây khói thuốc là như phóng xạ sát bên chúng ta, gần chúng ta, cận kề mà không hết, đó mới là nguy hiểm nhất.

Khói thuốc lá còn là nguyên nhân gây ra 15 loại ung thư khác.

Nguyên nhân khác gây ra ung thư phổi? 1

Ung thư phổi

Triệu chứng của ung thư phổi?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Nói ra đau lòng lắm. Ung thư phổi gây tác hại đến cơ thể chúng ta nhiều nhất, gây tử vong. Ung thư này có thể ngừa được, đó là khói thuốc lá. Nhưng lại khó trị vô cùng. Triệu chứng ban đầu gần như không có triệu chứng, êm ru, nên không biết sớm để điều trị.

Nếu có triệu chứng thì thường là không còn sớm nữa. Các triệu chứng là: húng hắng ho, ho kéo dài. Mấy người hút thuốc lá thì sáng ho, chiều ho,… thì tưởng là do khói thuốc lá. Triệu chứng nữa là tức ngực, tức thở, đau lói ở ngực,… những triệu chứng này rất mập mờ. Khi chụp hình thấy phổi bị teo lại là do một trong những ống cuống phổi bị tắc lại. Triệu chứng này kéo theo khó thở, rất mập mờ.

Triệu chứng khác nữa là có nước trong phổi, tràn dịch phổi. Ung thư làm cho phổi ra nước hoài, làm bệnh nhân khó thở, thở ì ạch,…

Nhưng mà những triệu chứng tôi vừa kể không có đặc biệt, nó mập mờ lắm. Vì thế để nói rằng ung thư phổi rất khó phát hiện sớm. Mấy cái triệu chứng tưởng sớm đó thật ra không còn sớm nữa. Chỗ đó là chỗ khó nên ung thư phổi nguy hiểm lắm.

Có những phương pháp nào phát hiện ra bệnh ung thư phổi?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Tôi phải nói một điều sẽ làm bà con thất vọng. Đó là đến bây giờ vẫn chưa tìm ra phương pháp nào rà tìm để phát hiện sớm.

Ví dụ như Ung thư cổ tử cung, người ta thử tế bào âm đạo, tìm ra được sớm lắm. Ung thư vú, thì người tạ tự khám, làm siêu âm, chụp tuyến vú,… thì cũng phát hiện sớm. Ung thư phổi làm đủ cách như chụp hình phổi, làm CT, người ta ráng làm nhưng vẫn phát hiện rất khó khăn. Nhưng giờ biết làm sao bây giờ.

Vì thế những người hút thuốc lá, những người có nguy cơ cao đó, mỗi năm nên chụp hình phổi thường một lần. Nếu có điều kiện thì chụp CT, chụp cắt lớp. Nhưng không phải ai cũng có điều kiện vì cái này nó tốn tiền, tôi cũng không dám khuyên. Nhưng mà ráng vậy, có cơ hội phát hiện sớm được một chút.

Khi ho dữ quá người ta cho thử đàm. Nhưng người ta thường thấy ho sơ sơ nên đâu ai chịu đi thử. Vấn đề là không ý thức được chuyện đó, tới chừng biết thì quá muộn.

Tôi nói điều này không phải muốn bà con thất vọng mà muốn nhấn mạnh để bà con cảnh giác hơn nhiều.

Có những phương pháp nào phát hiện ra bệnh ung thư phổi? 1

Ung thư phổi

Ung thư phổi có những diễn tiến như thế nào?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Ung thư phổi có các giai đoạn từ 1 đến 4.

Ung thư phổi mới đầu chỉ có một cục nhỏ xíu trong phổi. Xong cục đó lớn hơn một chút và có hạch. Rồi cái hạch đó nó chạy sâu thêm nữa, gọi là hạch trung thất. Tính từ phần đó mà người ta xếp hạng 1, 2, 3, 4. Rồi người ta chia ra 1A, 1B, 2A, 2B, 3A, 3B. Đến giai đoạn 4 thì ung thư phổi nó dữ lắm. Có thể trong não bị, có khi tới gan, có khi tới thượng thận,… rà lại thì mới biết là phổi bị. Cho nên nó dữ lắm, đáng sợ lắm. Mọi người phải ý thức về bệnh này.

Những phương pháp điều trị Ung thư phổi?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Nếu bác sĩ chuyên môn bảo có thể mổ, thì tôi khuyên nên mổ. Bác sĩ sẽ cân nhắc lại loại nào, giai đoạn nào, thử chính xác ra làm sao…. bác sĩ mới tính mổ. Thành ra khi còn mổ được, là nên mừng, vì thế là nên mổ. Bây giờ bác sĩ chuyên môn lắm, người ta sẽ đánh thuốc mê, nếu nó chỉ mới là cục nhỏ, người ta sẽ xén và lấy ra, như thế là tốt nhất. Thứ hai là cắt thùy, sau đó sẽ thở lại như bình thường. Nếu nhiều hơn nữa, người ta cắt hai thùy. Nếu nhiều hơn nữa thì người ta phải lấy hết lá phổi.

Không mổ được thì tình trạng xấu hơn mổ được. Mà không phải lúc nào cũng mổ được. Nhiều khi thấy ở ngoài mổ được mà khi mổ ra thì thấy khó quá không mổ được. Bác sĩ nói rằng mổ được thì mình nên theo. Đừng thấy mổ mà sợ. Nhưng lời khuyên của tôi thì phường pháp đó nếu được là tốt nhất.

Nếu không mổ được thì có những loại thuốc hóa trị đặc hiệu. Nhưng các loại thuốc này chỉ giúp đỡ thôi, nó không làm tốt như khi mình mổ được. Có trường hợp mổ rồi, người ta sẽ cân nhắc cho thuốc hóa trị để hỗ trợ thêm vô.

Xạ trị là chiếu tia phóng xạ vào. Nhưng ở phổi phức tạp lắm. Bây giờ có nhiều máy tốt lắm, nhưng mà nó chỉ giúp đỡ thôi. Nó không bằng được cái mổ. Mổ xong có thể phụ thêm là thuốc, phụ thêm là xạ nữa. Khi ứng dụng được đa cách chữa trị được thì mừng lắm.

Có những thuốc “nhắm trúng đích”, nhắm vào những phân tử bị hư hoại, như Tarceva, Iressa. Trong những giai đoạn khó mà trúng nó thì cũng giúp đỡ nhiều.

Cái chính nhất vẫn là phát hiện sớm để mà vẫn mổ được. Cái này không đơn giản.

Những phương pháp điều trị Ung thư phổi? 1

Ung thư phổi

Chi phí phẫu thuật ung thư phổi có tốn kém?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Bác sĩ mổ về phổi ở Việt Nam hiện nay có nhiều bác sĩ mổ giỏi lắm, đánh thuốc mê cũng đàng hoàng lắm, nên mình cứ yên tâm. Nhất là bác sĩ khi tính mổ người ta đã cân nhắc. Mổ là phương tiện ít tốn tiền nhất. Nếu ở giai đoạn khó điều trị rồi, không mổ được, thêm thuốc hóa trị nữa, hiệu quả không bằng mổ mà lại mắc tiền. Xạ trị nó cũng mắc tiền. Vì thế tôi nghĩ mổ đúng cách thì trong tầm tay, có thể túi tiền mình đáp ứng được.

Nhất là ngày nay bảo hiểm y tế hay lắm. Người ta tài trợ được nhiều lắm.

Bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn nào sẽ được chỉ định phẫu thuật? Giai đoạn nào được chỉ định điều trị bằng hóa chất?

Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng: Câu hỏi này chuyên sâu sâu, tôi sợ bà con nghe sẽ rối. Nhưng tôi cũng nói để bà con được biết thêm một chút. Ung thư phổi có các giai đoạn 1 đến 4. Giai đoạn 4 gọi là di căn xa khắp cơ thể, lan tràn rồi. Giai đoạn 4 không có mổ nữa. Phần lớn là người ta phối hợp xạ trị và hóa trị. Với liệu pháp “nhắm trúng đích”. Là cũng tốt hơn xưa nhiều rồi đó.

Giai đoạn 1, 2, 3A thì là mổ được. 3B cũng không mổ nữa. Người ta sẽ cân nhắc nó ăn lan tới đâu, tới hạch như thế nào.

Cái 3 nếu mổ được xong người ta sẽ cho thuốc để bổ sung, tại mổ thôi thì không đủ.

Nói kỹ thì quá chuyên môn phức tạp. Nhưng tôi cũng muốn nói chút chút để bà con hiểu điều trị phải đòi hỏi chuyên môn, phải phức tạp lắm. Vì người ta sẽ thử tế bào, thử sinh thiết, đánh giá về mặt sinh học,… Rất khác hồi xưa. Từ theo cái đó mà người ta mới lựa phương pháp cho đúng cách. Những phương pháp mới, máy móc mới hầu như chúng ta đều có, nó giúp đỡ thêm.

Câu hỏi từ quý vị khán giả….

Bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn nào sẽ được chỉ định phẫu thuật? Giai đoạn nào được chỉ định điều  1

Ưu nhược điểm điều trị ung thư của Tây y và Đông y

Khi y học chưa tìm ra phương thuốc đẩy lùi hoàn toàn căn bệnh đáng sợ thì việc điều trị sao cho bệnh nhân kéo dài thời gian sống, làm giảm các triệu chứng đau đớn khó chịu đã là điều đáng mừng. Về phương diện này, cả Tây y và Đông y đềuc ó những ưu nhược điểm nhất định. Tây y tiêu diệt khối u bằng cách “tấn công trực diện” vào từng chỗ có tế bào ung thư trong cơ thể. cục bộ bằng phương pháp phẫu thuật hoặc sử dụng phóng xạ. Tuy nhiên điều trị bằng hóa chất sẽ gây tổn hại về chức năng của các cơ quan trong cơ thể và làm hạ thấp sức đề kháng của hệ thống miễn dịch, từ đó khống chế được sự tái phát và di căn. Vì vậy khi điều trị bằng Tây y, việc chăm sóc bệnh nhân sau hậu phẫu vô cùng quan trọng. Nếu người bệnh không ăn ngủ được tinh thần suy sụp thì bệnh sẽ quay trở lại nhanh chóng.

Còn đông y điều trị ung thư theo nguyên tắc “tiêu u tán kết” (dùng các thảo dược như cây xạ đen tác động làm khối u tiêu đi, kiềm chế khối u phát triển). Nhược điểm là không thể làm cho khố iu biến mất và giảm các triệu chứng bệnh một cách nhanh chóng. Tuy nhiên nó có khả năng điều chỉnh, khôi phục các chức năng của các cơ quan trong cơ thể, tăng cường sức đề kháng chống lại bệnh tật.

Bác sĩ Vũ Công Phú – Trưởng khoa Đông y, Bệnh viện Đa khoa huyện Tân Lạc (Hòa Bình)

Xu hướng chung mang lại hiệu quả cao là sự phối hợp điều trị ung thư giữa Tây y và Đông y. Thực chất, sau khi điều trị bằng phẫu thuật và hóa chất, thuốc Nam có tác dụng hỗ trợ rất tích cực để lấy lại sự cân bằng trong cơ thể, giảm bớt các triệu chứng phụ trong quá trình điều trị bệnh bằng y học hiện đại, hạn chế các cả giác đau đớn, mất ngủ, kém ăn, thiếu máu… cho người bệnh và nhất là làm tăng sức đề kháng, tăng sức chống bệnh, để cơ thể có cơ hội hồi phục nhanh hơn.

Bản thân tôi khi bốc thuốc cho người bệnh cũng phải hỏi han kỹ lưỡng kết quả thăm khám ở bệnh viện, hỏi xem phẫu thuật hay chưa để gia giảm các dược liệu sao cho phù hợp nhất. Sau đó, tôi cũng thường động viên bệnh nhân đến bệnh viện kiểm tra lại để biết tình trạng bệnh diễn tiến ra sao, từ đó điều chỉnh lại thuốc.

Bác sĩ Vũ Công Phú – Trưởng khoa Đông y, Bệnh viện Đa khoa huyện Tân Lạc (Hòa Bình)

 

Bình luận của bạn

X

Đơn đặt hàng online

Để mua đúng sản phẩm của nhà thuốc Đông Y Phú Vân, Qúy khách vui lòng điền đầy đủ thông tin vào ô bên dưới. Chúng tôi sẽ gọi điện lại để xác nhận đơn hàng trong thời gian sớm nhất.


Đăng ký nhận tư vấn miễn phí

Chuyên mục HỎI - ĐÁP

Chỉ cần đặt câu hỏi, chuyên gia sẽ gọi điện lại tư vấn cho bạn !

Menu